Phần lớn cơn ăn vạ không bắt đầu từ sự bướng bỉnh. Nó bắt đầu từ một cảm xúc mà bé chưa gọi tên được. Cho cảm xúc ấy một từ, cơn bão sẽ ngắn lại.

Vì sao gọi tên cảm xúc lại làm dịu nó

Trẻ nhỏ cảm nhận mọi thứ ở âm lượng lớn nhất nhưng gần như không có từ nào để diễn tả. Giận, thất vọng, mệt và đói đều ập đến như cùng một con sóng — và công cụ duy nhất bé có là khóc.

Khoảnh khắc bé nói được “con giận” hay “con sợ”, có gì đó thay đổi. Cảm xúc chuyển từ cơ thể sang lời nói, và lời nói thì có thể đáp lại. Bạn đáp được câu “con sợ”, nhưng không đáp được tiếng gào.

Bắt đầu bằng gương mặt, không phải lời giải thích

Trẻ 1–6 tuổi đọc gương mặt từ rất lâu trước khi hiểu được định nghĩa. Vậy nên hãy bỏ qua bài giảng về buồn là gì, và cho bé xem gương mặt: lông mày cụp xuống, khóe miệng trễ, vai xuôi.

Hãy chỉ cả nét mặt ấy trên những người xung quanh. “Nhìn mặt anh kìa, con thấy anh có đang thất vọng không?” Bạn đang dạy bé đọc người khác, và đó là khởi đầu của sự đồng cảm.

Tám cảm xúc nên dạy trước

• Vui và buồn — cặp đối lập dễ thấy nhất trên gương mặt
• Giận — thủ phạm của phần lớn cơn ăn vạ, nên thấy hiệu quả nhanh nhất
• Sợ — giúp bé xin được vỗ về thay vì đứng chết lặng
• Ngại — giải thích vì sao bé nấp sau chân mẹ mà không làm bé xấu hổ
• Tự hào — dạy rằng cảm xúc dễ chịu cũng có tên
• Chán — một từ ngăn được khá nhiều tiếng nhè
• Bối rối — cho bé một cách để nhờ giúp đỡ
• Háo hức — thường bị hiểu nhầm là nghịch khi chưa có tên gọi

Nói gì giữa lúc bé đang ăn vạ

Đừng bắt đầu dạy khi bé đang gào — không ai học được trong trạng thái đó. Hãy gọi tên cảm xúc thay bé, ngắn và bình tĩnh: “Con giận lắm vì mình phải về nhà.” Rồi chờ.

Bài học diễn ra sau đó, khi mọi người đã dịu lại. Đó là lúc thích hợp để cùng nhìn gương mặt, nhớ lại chuyện vừa xảy ra và đặt tên cho nó. Chính sự lặp lại trong lúc bình tĩnh làm cho từ ấy sẵn sàng cho cơn bão sau.

Nói thật lòng

Gọi tên cảm xúc không làm hết ăn vạ. Không gì làm hết được — nó là một phần trong cách một bộ não nhỏ lớn lên. Cái thay đổi là độ dài và những gì diễn ra sau đó: cơn bão ngắn hơn, và bé quay lại với bạn thay vì đóng kín lòng.

EduPlayKids giúp thế nào

Mục Cảm xúc giới thiệu mười hai cảm xúc qua những gương mặt rõ ràng và một giọng đọc dịu dàng — vui, buồn, giận, sợ, ngại, tự hào, chán, bối rối và nhiều nữa. Bé nghe tên cảm xúc rồi chạm vào gương mặt tương ứng.

Vì có giọng dẫn, bé chơi một mình được từ rất lâu trước khi biết đọc. Và vì các gương mặt lặp lại qua bốn cấp độ, từ vựng đọng lại thay vì phai đi sau một lần chơi.